Ishonch telefoni
+998 71 233 34 24

  • UZRUEN
  • uzbekistan flag uzbekistan emblem

Eron-afg‘on filologiyasi kafedrasi

 Mirzakhmedova Khulkar Vasilovna
Ilmiy darajasi va unvoni: PhD (filologiya)
Lavozimi: Kafedra mudiri
Qabul vaqtlari: Har kuni (14:00-16:00)
Tel.: +99899 832 10 61
E-mail:

 

Eron-afg‘on filologiyasi kafedrasining qisqacha tarixi

Yurtimizda eroniy tillar (fors, dariy, pashtu, tojik tillari)ni o‘qish-o‘rganish va bu tillarda yaratilgan adabiy va tarixiy manbalarni tadqiq etish ko‘p asrlik tarixga ega. Zamonaviy eronshunoslik tarixi 1918 yildan boshlanadi. Bu davrda bir guruh O‘zbekiston ziyolilari tomonidan “Milliy dorulfunun” ta’sis etilgan bo‘lib, bu oliy ta’lim muassasasida qadimiy an’analarimizni tiklab farzandlarga arab, fors va turkiy tillarni o‘rgatish maqsad qilib qo‘yilgan edi.

Lekin 1944 yilgacha biron arzigulik ilmiy ish qilingani yoki o‘quv-uslubiy qo‘llanma yaratilgani yoki ko‘zga ko‘ringudek sharqshunos-eronshunos yetishib chiqqani ma’lum emas. Eron filologiyasi kafedrasining keng ko‘lamli ilmiy va o‘quv-amaliy faoliyati 1944 yildan boshlandi.

1944 yilning avgustida O‘rta Osiyo universiteti tarkibida Sharq fakulteti qaytadan tiklandi. Bu fakultetda Moskva va Leningraddan urush tufayli Toshkentga ko‘chirilgan bir guruh sharqshunos olimlar, jumladan, A.P. Barannikov, A.K. Borovkov, Ye.E. Bertels, I.P. Petrushevskiy, K.A. Antonova, N.D. Mikluxo-Maklay va boshqalar ish boshladilar. 1944 yilda fakutet dekani etib A.X. Hamroyev tayinlandi. Bu fakultetda birinchi bo‘lib Ye.E. Bertels boshchiligida Eron filologiyasi kafedrasi tashkil qilingan edi. 1947 yilda fakultetda 4 ta kafedra bo‘lib, Eron-afg‘on filologiyasi (1955 yildan) kafedrasining mudiri A.K. Arends edi. Kafedrada A.G. Gasanbekov, N.F. Leviskiy, S. Mirzaev, B.Z. Xolidov, R.U. Umarov, shuningdek, fors tili namoyandalari eronlik A. Tabotaboiy (Ustuvor), Hamidiy Eftixor, Xal’atbariy, Rustamiy, K.A. Shidfarlar dars berardilar.

Bu davrdagi birinchi Eron-afg‘on filologiyasining bitiruvchilaridan akademiklar R.X. Aminova, M.B. Baratov, U. Karimov, A.P. Qayumov, A. Rustamov, professorlar Sh.I. Shomuhamedov, A.G‘. G‘aniev, A.M. Mannonov, M.S. Imomnazarov, A. Quronbekov, S. G‘aniyev, dotsentlar N.A. Muhamedova, Z.A. Umarov o‘z hayotlarini sharqshunoslikka bag‘ishlab, O‘zbekistonda taniqli olimlar bo‘lib yetishdilar.

1960 yildan 1979 yilgacha Eron-afg‘on filologiyasi kafedrasiga Sh.M. Shomuhamedov, A.G‘. G‘anievlar rahbarlik qildilar.

1979 yilda afg‘onshunoslarga bo‘lgan talabning oshib ketganligi sababli Eron-afg‘on filologiyasi kafedrasi ikkita alohida Eron filologiyasi va Afg‘on filologiyasi kafedralariga bo‘lindi. Bu yillarda Eron filologiyasi kafedrasiga Z.A. Umarov, A.E. Hazratqulov, A.Q. Ismoilovlar, Afg‘on filologiyasi kafedrasiga dots. A.M. Mannonov boshchilik qildilar. 1991 yili bu ikki kafedra qaytadan birlashtirilib, Eron-afg‘on filologiyasi kafedrasi tashkil etildi va kafedraga A. Quronbekov mudir etib tayinlandi. 2012 yildan hozirgi kunga qadar Eron-afg‘on filologiyasi kafedrasiga X.Z. Alimova rahbarlik qilib kelmoqda.

O‘quv-uslubiy ishlar. Toshkent davlat sharqshunoslik instituti Davlat qarori bilan 1991 yil 15 iyulda tashkil etilganidan keyin Eron-afg‘on filologiyasi kafedrasi oldiga bir qator muhim vazifalar qo‘yildi.

Eng muhimi, mustaqil respublikamizning jahon standartlariga mos, respublikamizning xorijiy mamlakatlar bilan siyosiy-iqtisodiy, madaniy aloqalarining talab-ehtiyojlariga javob beradigan, qadimiy ma’naviy va madaniy merosimizni, buyuk allomalar qoldirgan turkiy, arab, fors va boshqa tillardagi qimmatli manbalarni o‘rganishga qodir bo‘lgan yuksak malakali kadrlarni tarbiyalash vazifalaridan kelib chiqib o‘quv standartlari, o‘quv rejalari, namunaviy dasturlar qayta ko‘rib chiqildi va o‘quv rejasiga kirgan fanlar bo‘yicha mukammal dasturlar yaratildi.

Galdagi vazifa yangi dasturlar bo‘yicha bakalavr va magistratura bosqichida tegishli fanlarni mustaqillik g‘oyasiga yo‘g‘rilgan o‘quv qo‘llanmalari va darsliklar yaratish, talabalarni qo‘shimcha adabiyotlar va manbalar bilan ta’minlash edi.

Hozirgi kunda kafedrada filologiya fanlari doktori, professor A. Quronbekov, filologiya fanlari doktori, professor A.M. Mannonov, filologiya fanlari doktori, professor R. Inomxojaev, filologiya fanlari nomzodi, dotsent A.A. Vohidov, filologiya fanlari nomzodi, dotsent X.Z. Alimova, filologiya fanlari nomzodi, katta o‘qituvchi D.R. Ahmedova, katta o‘qituvchilar S.M. Umarova, Yo.S. Xo‘jaqulov, yosh umidli o‘qituvchilardan M.R. Habibova, N.T. Xodiyev, N.N. Nuriddinov, S. Qoraboyev, Z. Arifdjanov, N. Kabirova va boshqalar faoliyat yuritishmoqda.

Kafedrada bu davrda asosiy e’tibor nafaqat fors, dariy va pashtu tillarini puxta egallagan, chet tilidan ona tiliga va ona tilidan chet tiliga tarjima qila oladigan, o‘z fikrini o‘rganayotgan tilida bemalol bayon qila oladigan va boshqa amaliy ishlarga mo‘ljallangan mutaxassislarni, balki teran nazariy bilimga ega bo‘lgan, eroniy tillar bo‘yicha o‘tmish allomalarimiz yaratgan boy adabiy, tarixiy, tilshunoslik, epikrafik va boshqa manbalar bo‘yicha tadqiqotlarga qodir bo‘lgan hamda hozirgi zamon tilshunosligi va adabiyotshunosligi bo‘yicha ko‘ndalang turgan muammolarni hal qilishga mo‘ljallangan milliy kadrlarni tayyorlashga qaratildi.

Shu maqsadda til bo‘yicha nazariy bilimlarni chuqurlashtirishga qaratilgan maxsus kurslar, jumladan, bakalavr bosqichida o‘rganilayotgan tillarning nazariy grammatikasi, leksikologiyasi, so‘z yasalishi, solishtirma-qiyosiy grammatikasi, magistratura bosqichida esa avesto tili, o‘rta fors tili va klassik fors tili, til vaziyati, uslubshunoslik, mutaxassislikning nazariy masalalari va boshqa maxsus kurslar kiritildi.

Kafedra o‘tgan yillar davomida bakalavr va magistratura bosqichidagi barcha fanlarni ma’ruzalar matni, ularning elektron variantlari, shuningdek, asosiy fanlardan darslik va o‘quv qo‘llanmalari bilan ta’minladi.

Jumladan, A. Quronbekov, A. Vohidov, T. Ziyayeva hammuallifligida 1-kurs talabalari uchun 2006 yilda va 2-kurs talabalari uchun 2009 yilda “Fors tili” darsliklari nashrdan chiqdi. D. Azimdjanovaning “Uchebnik persidskogo yazika” darsligi esa 2012 yilda, X. Maxamadaliev, X. Alimova, G. Agzamovalar hammuallifligidagi “Fors tili” darsligi esa 2013 yilda nashr etildi.

N.A. Muhamedovaning “Fors tilining nazariy grammatikasi” o‘quv qo‘llanmasi rus tilida 1994 yilda chop etildi. A. Quronbekovning “Fors tili leksikologiyasi” o‘quv qo‘llanmasi 2009 yili bosmadan chiqdi. Undan tashqari talabalarni fors tilining vatanida xorijiy talabalarga fors tilini o‘qitish uslubiyati bilan tanishtirish maqsadida Ya. Samarening “Fors tili” boshlang‘ich kursining 1- va 2- kitobi tarjima qilinib nashrdan chiqarildi. 2010 yilda N. Xodiyevning “Fors tilidan mashqlar to‘plami” o‘quv qo‘llanmasi, 2013 yilda esa A. Quronbekovning “Forscha-o‘zbekcha tilshunoslik terminlari lug‘ati” va A. Ismoilov, D. Ahmedovaning “Eron filologiyasiga kirish” o‘quv qo‘llanmalari nashr etildi.

A.M. Mannonov “Afg‘oniston xalqlari folklori va mumtoz adabiyoti tarixi” o‘quv qo‘llanmasini (2001 yil), O.Z. Shokirov 1-kurs dariy guruhlari uchun “Dariy tili” o‘quv qo‘llanmasini (2004 yil), X.Z. Alimova “Dariy-o‘zbek tillari solishtirma-qiyosiy grammatikasi” (2002 yil) va “Dariy tili grammatikasi” o‘quv qo‘llanmalarini (2008 yil), D.A. Azimdjanova “Fors va o‘zbek tillari qiyosiy grammatikasi” o‘quv qo‘llanmasini (2008 yil), A. Quronbekov va B. Boltaev hammualliflikda “O‘zbek-dariy so‘zlashuv kitobi”ni (2007 yil), Z. Normatov “O‘zbekcha-pashtucha so‘zlashgich” kitobini (2009 yil) bosmadan chiqardi.

Kafedrada yangi pedagogik-ta’lim texnologiyalarini joriy qilib, ta’lim saviyasini xalqaro me’yorlar darajasiga ko‘tarish yo‘lida ham bir qator ijobiy natijalarga erishildi. Kafedrada “Ta’lim jarayonida interfaol usullardan foydalanish” bo‘yicha o‘quv-uslubiy qo‘llanma, barcha fanlar bo‘yicha ta’lim texnologiyalari, reyting ishlanmalari, test savollari va baholash mezonlari ishlab chiqildi.

Ta’lim texnologiyalarini axborot texnologiyalaridan foydalangan holda amalda joriy qilish maqsadida 2006 yilda homiylar ko‘magida 11 ta kompyuter o‘rnatilgan o‘quv xonasi tashkil qilindi va yetarli elektron manbalar bilan ta’minlandi.

Undan tashqari, talabalarning mustaqil ta’limini ta’minlash va magistrlik, doktorlik dissertatsiyalari ustida samarali ishlashni ko‘zda tutib 2000 jildga yaqin kitobni o‘z ichiga olgan noyob lug‘atlar, o‘quv qo‘llanmalar, badiiy va ilmiy adabiyotlar bilan jihozlangan o‘quv-uslubiy darsxona-kutubxona tashkil qilindi.

 Kafedra bakalavriat ta‘lim yo‘nalishi

  • 5120100 – Filologiya va tillarni o‘qitish

Kafedra magistratura mutaxassiligi

  • 5А120102 – Lingvistika (fors, dariy tillari)

Kafedrada o‘qitiladigan fanlar

Bakalavr yo‘nalishi:

  1. Asosiy sharq tili (fors, dariy, pashtu tillari)
  2. Qo‘shimcha sharq tili (fors, dariy, pashtu tillari)
  3. Asosiy sharq tilining fonetik tizimi (fors, dariy tillari)
  4. Mutaxassislikka kirish (fors, dariy, pashtu tillari)
  5. Asosiy o‘rganilayotgan til filologiyasiga kirish (fors/dariy/pashtu tillari)
  6. Asosiy o‘rganilayotgan til leksikologiyasi (fors, dariy, pashtu tillari)
  7. Til o‘qitish metodikasi va ta’lim texnologiyalari (fors, dariy, pashtu tillari)
  8. Fors (dariy) va o‘zbek (rus) tillarining qiyosiy grammatikasi
  9. Pashtu tilida arab elementlari
  10. Asosiy sharq tilining nazariy grammatikasi (fors, dariy, pashtu tillari)
  11. Fors (dariy/ pashtu) tili leksikologiyasi

Magistratura mutaxassisligi:

  1. Asosiy chet tilidagi maxsus adabiyot tahlili (fors, dariy, pashtu tillari)
  2. Mutaxassislikning nazariy masalalari (fors, dariy, pashtu tillari)
  3. O‘rganilayotgan mamlakatda til vaziyati (Eron, Afg‘oniston)
  4. O‘rganilayotgan til tarixi (Klassik fors tili)
  5. Tilshunoslikning zamonaviy yo‘nalishlari
  6. Sinxron tarjima nazariyasi va amaliyoti
  7. Fors (dariy) tili stilistikasi

Kafedra professor-o‘qituvchilari:

  1. Quronbekov Ahmadjon – filologiya fanlari doktori, professor
  2. Inomxo‘jayev Rahmonxo‘ja – filologiya fanlari doktori, professor
  3. Mannonov Abdurahim – filologiya fanlari doktori, professor
  4. Alimova Xolida – filologiya fanlari nomzodi, dotsent
  5. Vohidov Avazbek – filologiya fanlari nomzodi, dotsent
  6. Umarova Saodat – katta o‘qituvchi
  7. Xo‘jaqulov Yosif – katta o‘qituvchi
  8. Habibova Muhabbat – katta o‘qituvchi
  9. Xodiyeva Nozima – o‘qituvchi
  10. Nishanbayeva Aziza – o‘qituvchi
  11. Nuriddinov Nodir – o‘qituvchi
  12. Karimov Davron – o‘qituvchi
  13. Arifdjanov Zokir – o‘qituvchi
  14. Mamatqulov Oybek – o‘qituvchi

Kafedraning ilmiy salohiyati. O‘tgan yillar davomida kafedrada qadimgi, o‘rta va klassik davr eroniy tillari va adabiyotini o‘rganish kafedra a’zolari oldiga qo‘yilgan muhim vazifalardan biri edi. Shu maqsadda kafedra a’zolari oldida turgan, o‘z tadqiqotchilarini kutayotgan dolzarb mavzular majmuasi ishlab chiqildi va bu borada bir qadar ishlar amalga oshirildi. Jumladan, A.M. Mannonov “Roshaniyskaya literaturnaya shkola na pashtu v XVI-XVII vv”. (Istochniki i problemi rekonstruksii) mavzusida doktorlik dissertatsiyasini 1996 yilda, A. Quronbekov “Hofiz g‘azaliyoti leksikasining ma’no strukturasini tadqiq etish yo‘sinlari” mavzusida doktorlik dissertatsiyasini 1995 yilda, O.Z. Shokirov, A.A. Vohidov, D.A. Azimdjonova, X.Z. Alimova, D.R. Ahmedova va H.V. Mirzahmedovalar fors, dariy tilshunosligining dolzarb muammolari bo‘yicha nomzodlik dissertatsiyalarini himoya qildilar. Kafedrada a’zolaridan A.A. Vohidov, X.Z. Alimova, D.R. Ahmedova va N.N. Nuriddinovlar doktorlik dissertatsiyasi ustida ish olib bormoqdalar. Bu yillarda prof. A.M. Mannonov “U istokov afganskoy klassicheskoy literaturi” (1994 yil) va “Roshaniyskaya literatura” (2006 yil) monografiyalari, shuningdek, 60 dan ortiq ilmiy maqolalarni, prof. A. Quronbekov “Hofiz g‘azaliyotida ma’nolar silsilasi” (1994 yil) va “Hofiz asrorining yetti pardasi” (2009 yil) monografiyalari va 50 dan ortiq maqola va risola, H. Mirzahmedova “Fors tilida termin yasalishining nazariy va empirik asoslari” (2017 yil) kabi monografiyalarni e’lon qildi. Prof. A. Quronbekov bir qator xalqaro ilmiy konferensiyalarda, jumladan, Tehronda 1996, 2002, 2009 yillari, Hindistonda 1999 yili, Moskvada 2002 yili ilmiy ma’ruzalar bilan qatnashdi. TDShI rektori f.f.d., prof. A.M. Mannonov 2011 yil 27 oktyabrdan 4 noyabrga qadar II o‘zbek-yapon akademik forumi hamda O‘zbekiston va Yaponiya universitetlari rektorlarining yig‘ilishida ishtirok etish uchun Yaponiyada, 2012 yil 23-30 noyabr kunlari Britaniya Kengashining “Buyuk Ipak yo‘lining o‘tmishi va hozirgi kuni” loyihasi doirasida ingliz universitetlari bilan hamkorlik qilish masalalarini muhokama qilish maqsadida Kembridj universitetida, 2013 yilning 22-23 yanvar kunlari INSPIRE loyihasi doirasida o‘rnatilgan ilmiy hamkorlikni amalga oshirish va rivojlantirish maqsadiga qaratilgan loyiha guruhlarining almashinuvida ishtirok etish uchun Buyuk Britaniyada, 2013 yilning 10-16 dekabr kunlari Pekin, Shanxay va Lanchjou shaharlarida TDShI qoshidagi Konfusiy instituti hamda institutlararo hamkorlikni rivojlantirish masalalari yuzasidan uchrashuvlar o‘tkazish maqsadida Xitoy Xalq Respublikasida  xizmat safarida bo‘lib, ma’ruzalari bilan qatnashdi.

  Kafedraning hamkor tashkilotlari:

  1. ToshDSHI qoshidagi Olmazor akademik litseyi.
  2. ToshDSHI qoshidagi Yunusobod akademik litseyi.
  3. Toshkent oliy umumqo‘shin qo‘mondonlik bilim yurti.
  4. Chirchiq oliy tank qo‘mondon-muhandislik bilim yurti.

Chet el bilan o‘rnatilgan aloqalar. Kafedra xorijdagi turdosh o‘quv-ilmiy markazlar bilan hamkorlik qilib kelmoqda. Jumladan, Eron islom respublikasidagi Tehron universiteti, Moskvadagi Osiyo va Afrika mamlakatlari instituti, Kliment Oxridski nomidagi Sofiya universitetining “Sharq tillari va madaniyati” markazi va respublikamizdagi bir qator OTMlari bilan hamkorlik aloqalari o‘rnatilgan.

Kafedra professor-o‘qituvchularining nashrlari

Eron-afg‘on filologiyasi kafedrasi prof. Quronbekov Ahmadqulning ilmiy ishlari ro‘yxati:

Ilmiy maqolalari:

  1. Дил ҳақойиқ жилвагоҳи “Алишер Навоий ижоди ва шарқ адабиёти” илмий мақолалар тўплами. Т., 2011. 7-15 бетлар
  2. “Маснавий” да کار (“иш”, “амал”) рамзи.“Ўзбек шарқшунослиги: бугуни ва эртаси” илмий тўплам №2. Т., 2011.52-64 бетлар
  3. Билимга чанқоқ иқтидорли талабаларни тарбиялаш бош вазифамиз. “Шарқшуносликнинг долзарб масалалари” иқтидорли ёшлар илмий анжумани материаллари, Т., 2011.3-4-бетлар
  4. Форс тилидаги фонетик ўзгаришлар.“Шарқшунослик” №1. Т., 2011.3-9 бетлар
  5. Камолот намунаси.“Шарқ машъали” № 1. Т., 2011.53-56 бет
  6. «Отзыв на учебник бухарско-еврейского языка Имануэля Рыбакова».The bukharian Times газетаси (АҚШ) №502. 23-29 сентябрь 2011 й .30 бет
  7. Эроншунослик ва афғоншунослик 20 йил ичида.“Шарқшунослик мустақиллик йилларида” илмий-амалий конференция материаллари. Т., 2011.75-81-бетлар
  8. Шарқшунослик илмий журналлари ўтган 20 йил ичида.“Шарқшунослик мустақиллик йилларида” илмий-амалий конференция материаллари. Т., 2011.20-25-бетлар
  9. Принципы составления конкорданса по произведениям Алишера Навои.«Востоковедение» №2, Т., 2011.3-9-бетлар
  10. Румийнинг “маснавийи-маънавий” асарида “ишқ” нинг маъно жилолари.“Сино” 2011, йил куз-қиш 43-44 сонлар,98-125 бет
  11. Иқбол шеъриятида шахс такомили мавзуси.“Шарқ машъали” №1, 2012.6-12 бет
  12. Мотивы свободомыслия в стихах Нимо Юшидж.“Вестник” ЧелГУ, 33/2012.169-171-бетлар
  13. Навоий асарлари конкордансини (сўзлик мажмуаси)ни тузиш йўсинлари. “Ўзбек шарқшунослиги: бугуни ва эртаси” илмий тўплам №3. Т., 2012.6-11-бетлар
  14. Алишер Навоийнинг “Ҳайрат ул-аброр” достонида “илм”нинг таърифи.“Ўзбек шарқшунослиги: бугуни ва эртаси” илмий тўплам №4. Т., 2013.4-9-бетлар
  15. Навоий адабий меросини ўрганишнинг янги босқичи.“Турон фанлар академияси Ахборотнома” Т, 2013.67-72 бетлар

Monografiyalari ro‘yxati

  1. “Маснавий маънавий” да тасаввуф тимсоллари. Монография. Тошкент 2011. 15,25 б.т
  2. “Алишер Навоийнинг “Ҳайрат ул-аброр” достони конкорданси”. Тошкент. 2012.74,5.б.т. Ҳаммуаллифликда
  3. Алишер Навоининг «Фарҳод ва Ширин» достони конкорданси.Монография.Тошкент 2013.49,75 б.т Ҳаммуаллифликда
  4. Амир Темур Кўрагон. Темур тузуклари. Монография. Т.2014 й.12,25 б.т. Бобобеков Ҳ.
  5. Амир Темур Кўрагон. Темур қиссаси.”Темур эсдаликлари” “Малфузоти Темурий” Иккинчи нашри. Монография.Т.”Фан” 2010й.15,0.б.т.Бобобеков Ҳ.
  6. Алишер Навоийнинг “Лайли ва Мажнун ”достони конкорданси. Монография.Т.2014 й.61.5 б.т. Ҳаммуаллифликда
  7. Алишер Навоийнинг “Сабъаи сайёр ”достони конкорданси.Монография.Т.2015 й.73,0 б.т. Ҳаммуаллифликда
  8. Алишер Навоийнинг “Хамса ”достонларида рамз ва тимсоллар. Монография. Т.2015 й.14,25 б.т.
  9. Алишер Навоийнинг “Садди Искандарий”достони конкорданси.Монография.Т.2016 й.104,0 б.т. Ҳаммуаллифликда

Mannonov Abdurahim Mutalovich, filologiya fanlari doktori, professor, ilmiy va ilmiy-uslubiy ishlari ro‘yxati:

  1. Шарқшунослик соҳасининнг жаҳондаги йирик маркази ”. Маърифат газетаси, №49 (8386), 18 июнь, 2011. 5-бет
  2. Вступительное слово на открытии 11-й Международной конференции по корееведению PROCEEDINGS Uzbekistan and Korea: Historical, Cultural and Economic Relations. Tashkent state Institutiof Oriental Stadies, Tashkent, Uzbekistan. july 6–7, 2011. 11–12Pg.
  3. “Шарқшунослик мустақиллик йилларида”.Тошкент, 2011. 3–13 бетлар
  4. Престижный восточный. Рус тилида “Uzbekistan today” газетаси, №22 (301), 2012.
  5. “Ўзбекистон Шарқшунослари Библиографияси” ТошДШИ таъсис этилганлигини 20 йиллигига бағишланади. Муқаддима .Тошкент, Фан ва таълим нашриёти, 2011. 3–4 бетлар
  6. “Ўзбекистонда Хитойшунослик: Тарих, хозирги замон ва келажак”. Китаяведение в Узбекистане: истроия, современность и перспективы.Тошкент, ТошДШИ, 2012.11–13 бетлар
  7. Афғон (паштун) халқи фольклорини ўрганиш тарихидан. “Шарқ халқлари фольклори масалалари” тўплами, Тошкент, ТошДШИ, 2012.11–38 бетлар
  8. Алишер Навоийнинг “Ҳайрат ул-аброр” достони конкорданси.Тошкент, Фан ва таълим нашриёти, 2012. 595 бет.А.Қуронбеков, М.Имомназаров билан ҳамкорликда
  9. Modern conditions and prospects of development of the science of korean studies and education in Uzbekistan.ЎзМУ хабарлари, махсус сон, 2013.(материалы конференции
  10. Алишер Навоийнинг “Фарҳод ва Ширин” достони конкорданси.Тошкент, Фан ва таълим нашриёти, 2013.589 бет.А.Қуронбеков, М.Имомназаров билан ҳамкорликда va boshqalar.
  11. Алишер Навоийнинг “Лайли ва Мажнун ”достони конкорданси. Монография.Т.2014 й.61.5 б.т. Ҳаммуаллифликда
  12. Алишер Навоийнинг “Сабъаи сайёр ”достони конкорданси.Монография.Т.2015 й.73,0 б.т. Ҳаммуаллифликда
  13. Алишер Навоийнинг “Садди Искандарий ”достони конкорданси.Монография.Т.2016 й.77,0 б.т. Ҳаммуаллифликда
  14. Литература афганцев на рубеже XVI-XVII вв. (Рошанийская литература) Второе издание. Монография.Т.2017.

Inomxojayev Rahmonxoja, filologiya fanlari doktori, loyiha rahbari, oltmish nomdan ortiq ilmiy, uslubiy maqolalar, monografiyalar, darsliklar va qo‘llanmalar muallifi, shuningdek:

  1. Exploring the Effectiveness of the Distance Language Classroom. Building Language Capacity: Collaboration, Innovation, Globalization // Conference of the National Council of Less Commonly Taught Languages. April 7th – 10th, 2011. Madison, Wisconsin, USA, 64 p. (Coauthor N.Azimova)
  2. Pashto. An Elementary Textbook. Vol. 1. Georgetown University Press. Washington, DC. 2011. 374 pp.
  3. Pashto. An Elementary Textbook. Vol. 2. Georgetown University Press. Washington, DC. 2011. 320 рp.
  4. Raising the Cultural Awareness of Students with Cultural Courses. – The 20th annual association of Central Eurasian students conference. Saturday, April 6, 2013. P. 26.
  5. Methodological approaches for teaching the ergative construction in Pashto. – “Шарқ тилларини ўқитишнинг долзарб масалалари” (Илмий мақолалар тўплами). Тошкент, 2014. 158 – 165 б.
  6. Афганский литературный жанр “ландый” и японский “хайку”. – “Япония ва Ўзбекистон маданиятини қиёсий ўрганиш: интеллектуал ва моддий бойликларини излаб топиш имкониятлари. Халқаро илмий анжуман материаллари. Тошкент, 2014. 112 – 117.
  7. Маҳмуд Тарзий ижодида саёҳатнома жанри. – “Ўзбек шарқшунослиги: бугуни ва эртаси. Илмий мақолалар тўплами, 6”. Тошкент, 2015. 136–144.
  8. Mahmud Tarziy she’riyatining janr xususiyatlari. – “Шарқ халқлари адабиёти жанрлар типологияси. Республика миқёсидаги илмий-амалий внжуман материаллари. Тошкент, 2015, 100–106 b.
  9. Shafiqa Yorqinning vatan mavzusiga bag‘ishlangan she’rlarida janr va mazmun uyg‘unligi. (A. Nazarova bilan hammualliflikda). – “Шарқ халқлари адабиёти жанрлар типологияси. Республика миқёсидаги илмий-амалий внжуман материаллари. Тошкент, 2015, 106-111b.
  10. Афғонистондаги этнолингвистик вазият ва тил сиёсати. – “Sharq Mash’ali” J, 2015, 1 – son, 41- 44 b.
  11. Pashto. An Intermediate Textbook. (Accepted for publishing by Georgetown University Press in 2015), 456 pp.

Alimova Xolida Zikrillayevna tomonidan e’lon qilingan ilmiy adabiyotlar ro‘yxati:

O‘quv-uslubiy ishlar:

  1. Дарий ва ўзбек тилларининг солиштирма-қиёсий грамматикаси. – Ўқув қўлланма. – Т.: ТошДШИ нашриёти, 2002. – Шартли 7,5 б.т., 120 б.
  2. Мирзо Меҳдихон. Мабони ул-луғат. (Форсийдан З.Умаров таржимаси). – Т.: «Ўзбекистон» Нашриёт-матбаа ижодий уйи, 2008. – Шартли 8 б.т., 125 б.
  3. Дарий тили (морфология). – Ўқув қўлланма. – Т.: «Ўзбекистон» Нашриёт-матбаа ижодий уйи, 2008. – Шартли 6,75 б.т., 108 б.
  4. Эрон тилшунослиги. – Ўқув-услубий қўлланма. – Т.: ТошДШИ нашриёти, 2009.
  5. Дарий тили назарий грамматикаси. – Ўқув қўлланма. – Т.: ТошДШИ нашриёти, 2009.
  6. Форс тили (ҳаммуаллифликда). – Дарслик. – Т.: Hilol-Nashr, 2013. – 27,5 б.т. – 444 б.
  7. Дарий тили (морфология). – Ўқув қўлланма. – Т.: ТДШИ, 2013. – Шартли 6,75 б.т., 108 б.

Ilmiy maqolalari:

  1. Дарий тилида сифатдошлар иштирокида аффиксал сўз ясалиши// Ўзбек шарқшунослиги: бугуни ва эртаси. – Т.: ТошДШИ, 2012. – Б.27-30.
  2. Форс-дарий тилларида ўтган замон сифатдошларининг отлашуви // Илмий-таҳлилий ахборот. – Т.: «Тошкент ислом университети» нашриёт-матбаа бирлашмаси, 2012. – №1. – Б.54-57.
  3. Форс-дарий тилларида ҳозирги ва келаси замон сифатдошларининг отлашуви// Илмий-таҳлилий ахборот. – Т.: «Тошкент ислом университети» нашриёт-матбаа бирлашмаси, 2012. – №2. – Б.53-56.
  4. Бир ва турли субъектли модал тузилмаларнинг ўзаро муносабати ҳақида мулоҳазалар// Ўзбек шарқшунослиги: бугуни ва эртаси. – Т.: ТошДШИ, 2013. – Б.21-25.
  5. Мирзо Меҳдихоннинг «Мабони ул-луғат» асаридаги грамматик материал//Марказий Осиёда луғатчилик: анъаналар ва ҳозирги замон илмий мактаблари. − Т.:ТошДШИ, 2013. − Б.49-53.
  6. Дарий тилидаги тескари модал тузилмалар ҳақида мулоҳазалар// Ўзбек шарқшунослиги: бугуни ва эртаси. – Т.: ТошДШИ, 2014. – Б.90-93.

Xalqaro konferensiyalar:

  1. Персидско-таджикские словообразующие аффиксы в узбекском языке // Международная научная конференция «Словообразование в тюркских языках: проблемы и исследования», посвященная 80-летию члена-корреспондента Ф.А.Ганиева. – Казань, 20-21 сентября 2010 года. − С.124-129.
  2. Вопросы классификации сложных слов в иранском языкознании // Восточные языки и культуры: Материалы III Международной научной конференции 25-26 ноября 2010 года. – Москва: Российский государственный гуманитарный университет, 2010. – С.13-16.

Vohidov Avazbek Ashiralievich filologiya fanlari nomzodi, dotsentning nashr etilgan maqolalari, darslik hamda o‘quv qo‘llanmalari ro‘yxati:

  1. «Насойим ул-муҳаббат» асаридаги тасаввуф терминлари. Алишер Навоий ижоди ва Шарқ адабиёти. Илмий мақолалар тўплами. Тошкент: ТДШИ, 2011. Б.152-159.
  2. Тасаввуф терминларининг метафора ёрдамида шаклланиши.Марказий Осиёда луғатчилик: анъаналар ва ҳозирги замон илмий мактаблари”. Олий таълим муассасалариаро илмий-амалий анжуман материаллари. Т, ТДШИ, 2013, 35-43 бб.
  3. “Маънавий камолотга эришишнинг йуллари (тасаввуф ва дзен буддизм таълимотлари мисолида)”.“Япония ва Ўзбекистон маданиятини қиёсий ўрганиш: интеллектуал ва моддий бойликларни излаб топиш имкониятлари”. Халқаро илмий анжуман материаллари. Таошкент-Цукуба: ТДШИ, Цукуба университети, Япония халқаро ҳамкорлик ташкилоти, 2014. 78-82 бб.
  4. “Тасаввуф терминологиясининг талкинига ёндашувлар”. Ўзбек шарқшунослиги: бугуни ва эртаси. Илмий тўплам. Тошкент, ТДШИ, 2015, 77-84 бб
  5. Форс тили. Академик лицей 2- курс ўқувчилари учун дарслик. Тошкент: ТДШИ, 2011. 232 С.
  6. Тасаввуф адабиёти лингвопоэтикаси. Ўқув қўлланмаси. ОТ-Ф8-138-“Тасаввуф адабиёти лингвопоэтикаси (форсий ва туркий манбалар асосида”) номли фундаментал илмий тадқиқот лойиҳаси иштирокчилари билан ҳаммуаллифликда. ТДШИ, 2011. 386 С. (34-65,357-383 саҳифалар)
  7. “Балоғат билими”. Лингвистика(форс тили) магистратура мутахассислиги учун ўқув қўлланмаси. ТДШИ, 2011. 112C.
  8. Форс тили ўқитиш методикаси. Эрон-афғон филологияси бакалавриати учун ўқув қўлланма. ТДШИ,2011
  9. Мутахассисликнинг назарий масалалариюю Лингвистика(форс тили) магистратура мутахассислиги учун ўқув қўлланмаси. ТДШИ,2014 132 C.

Xo‘jakulov Yosif Sodikovich tomonidan e’lon qilingan ilmiy adabiyotlar ro‘yxati:

O‘quvuslubiy ishlar:

  1. Дарий тили.– Ўқув қўлланма. – Т.: ТДШИ, 2010.

Ilmiy maqolalari:

  1. Дарий тилидаги европача ўзлашмалар// Ўзбек шарқшунослиги: бугуни ва эртаси. – Т.: ТошДШИ, 2013. – Б.58-63.

Habibova Muhabbat Rahmatullayevna tomonidan chop etilgan ilmiy adabiyotlar ro‘yxati

O‘quv-uslubiy ishlar:

  1. Форс тили. Ўқув қўлланма. – Т., 2010.

Ilmiy maqolalari:

  1. Форс тилида неологизмлар//Эроний тилларнинг лексикологияси. – Тошкент, 2010. – Б. 54-56.
  2. Ҳозирги форс тилида иқтисодий атамаларнинг ясалиши// Ўзбек шарқшунослиги: бугуни ва эртаси. – Т.: ТошДШИ, 2013. – Б.65-68.

Xodiyevaning tomonidan chop etilgan ilmiy adabiyotlar ro‘yxati

O‘quv-uslubiy ishlar:

  1. Форс тилидан машқлар тўплами. – Ўқув қўлланма. – Тошкент: QUDRAT PRINT, 2010. – 8,0 б.т.

Ilmiy maqolalari:

  1. Форс тилида содда феъл асосида тузилган қўшма феълларнинг структур таҳлили// Ўзбек шарқшунослиги: бугуни ва эртаси. – Т.: ТошДШИ, 2013. – Б.76-82.
  2. Педагогик жараённи ташкил этишда ўқитувчи касбий сифатларининг аҳамияти (ҳаммуаллифликда)// Илмий мақолалар тўплами. Обод турмуш йилига бағишланади. Тошкент-2013.
  3. Машғулотларни педагогик ўйинли технологиялар орқали ташкил этиш омиллари (ҳаммуаллифликда)// Ўрта махсус, касб-хунар таълими тизимига раҳбар ҳамда педагог кадрларини тайерлаш, қайта тайёрлаш ва малакасини оширишнинг муаммо ва ечимлари. Тошкент-2013.
  4. Дарс жараёнини интерфаол таълим методлари асосида ташкил этишнинг замонавий талаблари. Тошкент – 2015
  5. Особенности интенсивного обучения.//Ўрта махсус, касб-хунар таълими тизимига раҳбар ҳамда педагог кадрларини тайерлаш, қайта тайёрлаш ва малакасини оширишнинг муаммо ва ечимлари. Тошкент-2015

Nuriddinov Nodir Nurmat o‘g‘li Toshkent davlat sharqshunoslik instituti Eron-afg‘on filologiyasi kafedrasi o‘qituvchisining ilmiy maqolalari haqida

Jurnallarda chop etilgan ilmiy maqolalar:

  1. О некоторых проблемах постановки арабского произношения в группах с основным персидским языком обучения// Востоковедение.3-4/ 2010, 43-52 стр.
  2. Деривативная редупликация в персидском языке (на примере имён существительных, прилагательных и числительных). // Вестник Челябинского государственного университета. 2012. № 33 (287). Политические науки. Востоковедение. Выпуск 13. С. 161-164.

Konferensiya materiallari:

  1. Форс тилида қўшма сўз ясалишининг ўрганилишига доир мулоҳазалар. Шарқшунослар анжумани. 6-сон.Т.,ТДШИ, 33-36 бет
  2. Форс тилида редупликатив сўзларнинг таркибий-лексик хусусиятлари// Ўзбек шарқшунослиги: бугуни ва эртаси (Илмий тўплам-3) Т., ТДШИ, 2012. 122-126- бет.
  3. Форс тилида бир ўзакли арабча сўзлар бирикувидан иборат копулятив фразеологизмлар. Шарқшунослар анжумани. 8-сон.Т.,ТДШИ, 38-41 бет.
  4. Форс тилида кўп таркибли феълий копулятив фразеологизмлар// Ёш шарқшуносларнинг академик У.Каримов номидаги X илмий-амалий конференцияси тезислари тўплами. Т., ТДШИ, 2013. 206-208 бет.
  5. Форс луғатчилигидаги сўнгги ютуқлар// Марказий Осиёда луғатчилик: анъаналар ва ҳозирги замон илмий мактаблари (Мақолалалар тўплами) Т., ТДШИ, 2013. 96-102 бет.
  6. Форс тилида копулятив бирликларнинг ифодаланишига оид мулоҳазалар// Ўзбек шарқшунослиги: бугуни ва эртаси (Илмий тўплам-5) Т., ТДШИ, 2014. 162-168 бет.
  7. Форс тилида копулятив бирликларни ўзаро фарқлаш // Ўзбек шарқшунослиги: бугуни ва эртаси (Илмий тўплам-6) Т., ТДШИ, 2015.
  8. Содиқ Ҳидоятнинг “سگ ولگرد” ҳикоясидаги эркин копулятив сўз бирикмаларининг структур-семантик таҳлили // Ўзбек шарқшунослиги: бугуни ва эртаси (Илмий тўплам-7) Т., ТДШИ, 2016. 23-29 бет.

Arifdjanov Zokir Toxirovich Toshkent davlat sharqshunoslik instituti Eron-afg‘on filologiyasi kafedrasi o‘qituvchisining ilmiy maqolalari haqida

  1. Fors tilida yordamchi fe’llar variantlari. “Ўзбек шарқшунослиги: бугуни ва эртаси” илмий мақолалар тўплами. Тошкент.2015, № 6, B.53-58
  2. Форс тилида содда феълларнинг вариантлари (خواستن [xāstan] феъли мисолида).“Шарқ машъали”.Тошкент.№ 1,79-82
  3. Tilshunoslikda variantlilik hodisasi. “ЎзМУ хабарлари”. Тошкент. №1/6,2015. B. 202-204
  4. خواستن [xāstan] феъли функционал эквивалентлари. Sharqshunoslik”.Toshkent.№ 4, 2015. B.69-75
  5. خواستن [xāstan]fe’li variantlarining ma’no guruhlari.“Ўзбек шарқшунослиги: бугуни ва эртаси” илмий мақолалар тўплами.Тошкент.№ 7, B.40-46

Kafedraning ilmiy yo‘nalishi:

  1. Sharq lug‘atchilik nazariyasi va amaliyoti: tarixiy davrlari, lug‘at tuzish prinsiplari va hozirgi zamon lug‘atlari.
  2. Fors va dariy tillari terminologiya tizimi: tarixiy jarayonlar, hozirgi zamon ilmiy-texnik terminlarning shakllanish va rivojlanish muammolari.
  3. Xorijiy Sharq mamlakatlari tillarini o‘rganish va tilshunoslikning nazariy masalalari.
  4. Eron va Afg‘onistonda hozirgi zamon til vaziyati: adabiy til va laxjalar; til uslublari; globalizm va o‘zaro ta’sir masalalari.
  5. Fors va dariy tillari semantikasi va semasiologiyasi masalalari.

 

Kafedra a’zolari fundamental tadqiqotlar va amaliy tadqiqot grantlari bo‘yicha ham barakali hissa qo‘shib kelmoqdalar. Jumladan, prof. A.M. Mannonov “Yoshlarda diniy bag‘rikenglik madaniyatini shakllantirish…” nomli grantning loyiha rahbari hisoblanadi. A. Quronbekov, A. Vohidovlar “Tasavvuf adabiyoti lingvopoetikasi” loyihasida qatnashib, “Tasavvuf adabiyoti lingvopoetikasi” ilmiy maqolalar to‘plami (2010 yil), “Badiiy adabiyot va tasavvuf timsollari” kollektiv monografiyasida (2010 yil) maqolalar bilan qatnashdilar. Kafedrada A. Quronbekov rahbarligidagi guruh F-1-135 “Alisher Navoiy asarlari konkordansining ilmiy-uslubiy tadqiqi” ilmiy-tadqiqot loyihasi ustida ish olib bormoqda. Loyiha bo‘yicha 2012 yilda “Alisher Navoiyning “Hayrat ul-abror” dostoni konkordansi” va 2013 yilda “Alisher Navoiyning “Farhod va Shirin” dostoni konkordansi” monografiyalari nashr qilindi. Shuningdek, “Sharq tillari ikki tillik lug‘atlarining leksikografik tadqiqotlari” loyihasi bo‘yicha bir qator ishlar amalga oshirilmoqda. Eron-afg‘on filologiyasi kafedrasi tomonidan 2006 yil “Hozirgi zamon eron adabiyoti” mavzusidagi xalqaro ilmiy anjuman; 2007 yil Mavlono Jaloliddin Rumiyning 800 yilligiga bag‘ishlangan “Jaloliddin Rumiyning mangu ma’naviy merosi” ilmiy anjumani; 2009 yilning 25 aprelida  Eron-afg‘on filologiyasi kafedrasining 90 yilligi munosabati bilan “Eronshunoslikning dolzarb muammolari” mavzusida ilmiy-amaliy konferensiya; 2009 yil 7 noyabrida Eron-afg‘on filologiyasi kafedrasining professori Abduhafiz G‘anievning 80 yilligiga bag‘ishlangan xotira anjumani; 2010 yil “Eroniy tillarning leksikologiyasi” mavzusida ilmiy-amaliy konferensiya; 2013 yil hamda 2016 yilda “Markaziy Osiyoda lug‘atchilik: an’analar va hozirgi zamon ilmiy maktablari” mavzusida respublika miqyosidagi ilmiy-amaliy anjuman tashkil qilindi va anjuman materiallari to‘plam shaklida chop etildi.

Xulosa qilib aytganda, hozir talabalarni har tomonlama yetuk mutaxassis qilib yetishtirish yo‘lida barcha sa’y-harakatlar amalga oshirilmoqda. Kafedra a’zolarining kelajakdagi rejalari ulkan – barcha bakalavr va magistratura bosqichida o‘qitiladigan fanlar bo‘yicha darslik va o‘quv qo‘llanmalarning yangi avlodini tayyorlashni nihoyasiga yetkazish va ularning multimedia variantini yaratishni maqsad qilib qo‘ygan. Ilmiy-tadqiqot ishlarini yanada yuqori saviyaga ko‘tarib, kafedra a’zolarining aksariyatini ilmiy darajali o‘qituvchilar qilib yetishtirish kelajakdagi bosh vazifalardan biridir. Shu maqsadda kafedrada eronshunoslik va afg‘onshunoslik bo‘yicha uzoq muddatga mo‘ljallangan “Eroniy tillarning nazariy muammolari” istiqbolli mavzusi belgilangan. Bu mavzu bo‘yicha, birinchi navbatda, fors, dariy va pashtu tillarining qadimiy davrdan  boshlab shakllanishi va rivojlanish tendensiyalari bo‘yicha yosh mutaxassislarni tayyorlash va kelajakda bu tillarni talabalarga o‘qitish nazarda tutiladi. Keyingi navbatda fors, dariy va pashtu tillari fonetikasi, morfologiyasi, sintaksisi, leksikologiyasi, semasiologiyasi, uslubshunosligi, qiyosiy-tipologik grammatikasi, lug‘atshunosligi bo‘yicha o‘z yechimini kutayotgan muammolar ustida tadqiqotlar olib borish va kafedrani jahondagi kuchli eronshunoslik markazlaridan biriga aylantirish ko‘zda tutiladi. Shu maqsadda kafedrada eronshunoslikning dolzarb muammolari bo‘yicha dissertatsiya mavzulari ro‘yxati tuzilgan va yangi fanga kirib kelayotgan katta ilmiy xodim-izlanuvchilar va mustaqil tadqiqotchilar o‘zlariga ma’qul bo‘lgan mavzularni tanlab, shu mavzular bo‘yicha tadqiqot ishlari olib bormoqdalar.

Ma’naviy-ma’rifiy ishlar. Yurtimizda yuqori malakali kadrlar bilan bir qatorda, yuksak ma’naviyatli mutaxassislarni tayyorlash “Ta’lim haqida”gi qonunda, shuningdek, “Kadrlar tayyorlash Milliy dasturi”da belgilangan. Shundan kelib chiqib kafedrada har yili “Ma’naviy-ma’rifiy ishlar” yillik rejasi tuziladi. Bu rejalarda davlatimiz tomonidan ma’naviyat sohasida qabul  qilinayotgan qonun va qarorlarni, huquqiy hujjatlarni talabalar o‘rtasida muntazam muhokama qilish, Mustaqillik bayrami, Konstitutsiya kuni, Navro‘z bayrami va boshqa an’anaviy qadryatlarimizni munosib nishonlash, tarix va san’at muzeylari, kutubxona va teatrlarga olib borish nazarda tutilgan.

Fotolavhalar

xoli1

xoli2

xoli4

 

15.09.2018, 15:22 2740