Ishonch telefoni
+998 71 233 34 24

  • UZRUEN
  • uzbekistan flag uzbekistan emblem

F-1-136 “Ilk va o‘rta asrlarda yaratilgan turkiy hujjatlarning o‘zbek davlatchiligi tarixidagi o‘rni (diplomatika, sfragistika, paleografiya va matn interpretatsiyasi masalalari)”

09.03.2018, 15:56 Ilmiy loyihalar 284

 Loyiha ijrochilari to‘g‘risida ma’lumot

T/r Ijrochining F.I.Sh. Tug‘ilgan sanasi Ilmiy darajasi, unvoni
1. Omonov Qudratulla Sharipovich 11 dekabr, 1972 yil filologiya fanlari nomzodi, dotsent
2. Sodiqov Qosimjon Pozilovich 1 yanvar, 1954 yil filologiya fanlari doktori, professor
3. Islomov Zohidjon Mahmudovich 28 noyabr, 1956 yil filologiya fanlari doktori, professor
4. Azimova Zilola 15 mart, 1981 yil magistr
 5. Altinbaev Nuriddin 7 noyabr, 1989 yil magistr

 

Ilmiy tadqiqotning maqsad va vazifalari

Ushbu loyihaning bosh maqsadi o‘zbek tili tarixida rasmiy uslubning yuzaga kelishi, uning yuksaluv bosqichlari, o‘tmish devon-mahkamachilik amaliyotida qo‘llangan ish qog‘ozlari, ularning turlari, rasmiy yozmalarning tuzilishi, tavsifi,, paleografiyasi, sfragistikasi, ularda til birliklarning tanlanish prinsiplari, qolaversa, rasmiy matnlarning talqinini tugal va tizimli tekshirishdir. Ayni masalalarning yechimi uchun ish oldiga quyidagi vazifalar qo‘yildi:

– o‘zbek tili tarixida rasmiy uslubning ilk izlari va uning adabiy til takomilidagi o‘rnini belgilash:

– ilk turkiy yozma adabiy tilning shakllanishida rasmiy tilning o‘rni va ahamiyatini ochib berish;

– turkiy rasmiy matn uslubining tiklanishi va ma’lum bir o‘zanga tushib olish jarayonini kuzatish;

– ijtimoiy-iqtisodiy, siyosiy institutlar hamda adabiy til tarixida eng jo‘shqin va dinamik sanalagan XI–XV yuzyilliklar hujjatchiligi qiyofasini gavdalantirish;

– o‘tmish davlatchiligimiz tarixida devon-mahkamachilik amaliyotida qo‘llagan qadimgi hujjat turlarini aniqlash;

– hujjat nomi va janrini til hodisasi sifatida alohida tekshirish. Chunki rasmiy matn oti o‘tmishning muayyan davrda jamiyat hayotining ish yuritish bilan bog‘liq yuksalgan tarmog‘i va tushunchalarini ko‘rsatib beradi.

– rasmiy uslubda til birliklarining o‘ziga xos tanlanuvi va ish yozmalarining grammatik qurumini ko‘rsatish;

– rasmiy matnlardagi kanselyarizm va ifoda qoliplarining yuzaga kelishi va tiklanish masalalariga o‘rin berish;

– o‘tmish rasmiy qog‘ozlarini rasmiylashtirishning xos qirralarini bayon etish;

– rasmiy yozmalarning muayyan turining matn tuzilishini tekshirish orqali ularning komponentlarini tahlil etish;.

– sharqshunoslik hamda turkshunoslikda rasmiy matnlarning o‘qilishi va talqini bilan bog‘liq nashrlarni tekshirish orqali ularga tuzatishlar kiritish.

 

Loyiha bo‘yicha olingan natijalar

Nashr turi Nashr mavzusi Nashr mualliflari Nashr etilgan vaqti Qaerda nashr etilgan Hajmi
Monografiya Туркий ҳужжатчиликнинг тарихий илдизлари Қ. Омонов, Қ. Содиқов 2012 Тошкент, “Муҳаррир” нашриёти 12 б/т.
XIV–XV юзйилликларда битилган туркий ёрлиқлар дипломатикаси Қ. Омонов 2013 Тошкент, “Тезкор Пресс” нашриёти 10 б/т.
Олтин Ўрда ва темурийлар даври туркий ёрлиқлари: матн  интерпретацияси Қ. Содиқов 2013 Тошкент, “Тезкор Пресс” нашриёти 12 б/т.
Туркий расмий услуб тарихи: юзага келиши ва такомили масалалари (илк ва ўрта юзйилликлар) Қ. Омонов 2014 Тошкент 10 б/т.
Туркий ҳужжатчилик атамалари тарихидан Қ. Содиқов 2014 Тошкент 10 б/т.
Эски туркий ҳужжатлар: матн интерпретацияси ва стилистикаси Қ. Содиқов 2014 Тошкент 10 б/т.
Эски туркий дипломатик ҳужжатлар: тарихий филологик очерк Қ. Омонов 2015 Тошкент 10 б/т.
Илк ва ўрта асрларда яратилган туркий ҳужжатлар Қ.Содиқов 2016 ТДШИ 11 б.т.
Ўзбек ҳужжатчилигининг тарихий асослари Қ.Омонов 2016 ТДШИ 12 б.т.
Мовароуннаҳр расмий ҳужжатлар тарихи З. Исломов 2016 ТДШИ 8 б.т
Risola “Филология фанлари доктори, профессор Қосимжон Содиқов” Тузувчи Қ.Омонов 2014 ТошДШИ 4 б.т.
O‘quv qo‘llanma
Xrestomatiya Ўзбекистон тарихи хрестоматияси
2-том, 1-китоб: “Қадимги туркий битиглар” бўлими
Қ.Содиқов 2014 Тошкент 160 бет
Ilmiy maqolalar

shu jumladan:

Xorijiy nashrlarda
“Золотоые ожерелья” и его влияние на развитие литературы народов Востока. З.Исломов 2014 йил № 2 Поволжые

Социосфера

0.5 б/т
Orta çağa ait türkçe resmi yazılarda sözcük seçme meselesi Қ.Омонов 2014 Sayı / number 52. Hazıran/ june Аtatürk üniversitesi edebiyat fakültesi sosyal bilimler dergisi

(олдинги ҳисоботга киритилмаган)

0.7 б/т
Типы деловых документов в истории старотюркского литературного языка Қ.Омонов 2015

№ 3

Paradigmata poznani 0.8 б/т
 Türkçe Resmi Yazi Dili Tarihinin Fasilalara Ayrilmasi Қ.Омонов Volume 10/12 Summer 2015  TurkishStudies International Periodical for the Languages, Literature and History of Turkish or Turkic 1 б/т
Особенности перевода многоязычных  произведений на восточных языках. З. Исломов 2016. Filologicke vedomosti. Филологические ведомости. № 1 С. 29-34.
Mahalliy nashrlarda
Ilmiy maqola Илк ва ўрта асрларнинг туркий тилдаги  битилган расмий матнларида ёзувнинг танланиши масаласи Қ. Омонов Тошкент, 2012 Филология масаллари.

 

0.7 б/т
Дипломатикада эски туркий ҳужжатларнинг ўрганилиши Қ. Омонов Тошкент, 2012 Ўзбек шарқшунослиги: бугуни ва эртаси. Илмий тўплам

3 сон

0.25
Кул тегин ва Билга хоқон битигларида кечган naŋ yïlsïq bodun биркмасининг маъноси ва қадимги туркий адабиётда бадиий қаршилантириш санъати Қ. Содиқов Тошкент, 2012 Ўзбек шарқшунослиги: бугуни ва эртаси. Илмий тўплам

3 сон

0.4
Кул тегин ва Билга хоқон битиглари бошламаси ҳақида Қ. Содиқов Нукус, 2012 ҚарДУ бюллетени
Ўрта асрларда яратилган туркий расмий матнларда қўлланган айрим сўзлар талқини Қ. Омонов 2013 Ўзбек шарқшунослиги: бугуни ва эртаси.

Илмий мақолалар тўплами 4

Тошкент

0.6 б/т
Темрийлар даврида яратилган расмий матнларда қўлланилган “нишон” ва “тузук”атамалари талқини тўғрисида Омонов Қ. 2013 Миллатнинг дардига дармон бўлиб. Мақолалар тўплами. Навоий 0.5 б/т
О двух нормативах делового письма в старотюркском языке XIII-XIV вв Омонов Қ. 2012 Маяк Востока 2012 № 1- 2 0.6 б/т
Темурийлар даври расмий матнларида қўлланган “яса” атамаси тўғрисида Омонов Қ. 2013 Темурийлар даврини ўрганишнинг умумбашарий аҳамияти 0.5 б/т
Турфон обидалари.

 

Содиқов Қ. 2013 “Жаҳон адабиёти” журнали. 2013 № 7 0.4 б/т
Уйғур ёзувида битилган қадимги туркий васиқалар Қ. Содиқов 2013 Ўзбек шарқшунослиги: бугуни ва эртаси.

Илмий мақолалар тўплами 4

Тошкент

0.8 б/т
Темурийларнинг ёрлиқларида қўлланган стереотип бирликлар ва уларнинг услубий вазифалари Содиқов Қ. 2013 Миллатнинг дардига дармон бўлиб. Мақолалар тўплами. Навоий 0.5 б/т
Тўхтамишхоннинг Яғайлига йўллаган ёрлиғи

 

Қ. Содиқов 2014 Ўзбек шарқшунослиги: бугуни ва эртаси.

Илмий мақолалар тўплами 5

Тошкент

0.9 б/т
Илк ва ўрта асрлардан қолган туркий тилдаги тилхатларнинг тузилиши тўғрисида Қ. Омонов 2014 Ўзбек шарқшунослиги: бугуни ва эртаси.

Илмий мақолалар тўплами 5

Тошкент

0.6 б/т
“Атвоқ уз-заҳаб” асарининг шарқ халқлари адабиётига таъсири З.Исломов 2014 йил № 1 Тошкент Ислом Университети Таҳлилий ахборот бюлетени 0.4 б/т
Девон – маҳкамачилик амалиётида қўлланган қадимги ҳужжат турлари Қ. Омонов 2015 Ўзбек шарқшуносли-ги: бугуни ва эртаси.

Илмий мақолалар тўплами 5

Тошкент

0.3 б/т
Илк ва ўрта асрларда битилган туркий ҳужжатларнинг ўзбек давлатчилиги тарихидаги ўрни Қ. Омонов 2014 № 2 Шарқ машъали махсус сон (олдинги ҳисоботга киритилмаган) 0.5 б/т
Қадимги ҳужжатлар лексикасига доир Қ. Омонов 2014

№6

Ўзбек тили ва адабиёти

(олдинги ҳисоботга киритилмаган)

0.3 б/т
Ўрта асрларда битилган ҳужжатларда морфологик бирликларнинг танланиши Қ. Омонов 2015 Тилшунослик-нинг долзарб масалалари VII (Илмий мақолалар тўплами). 0.4 б/т
Игна билан қудуқ қазиб. Аждодлар меросини ўрганишнинг янги даври бошланди. Қ. Омонов 2015, №20 “Ўзбекистон адабиёти ва саънати” газетаси.. 0.2 б/т
Билга хоқон ёрлиғининг унвони ва туркий ҳужжатчилик тарихида анъана масаласи Қ. Содиқов 2015 Шарқ машъали № 2 2015 0.3 б/т
“Девону луғатит турк” ва унинг ўзбек тилшунослиги тараққиётидаги ўрни Қ. Содиқов 2014 № 2 Шарқ машъали махсус сон (олдинги ҳисоботга киритилмаган) 0.4 б/т
 

 

 

 

“Девону луғатит турк” да туркий ўрнаклар учун қўлланилган ишоратлар ва айрим сўзларнинг ўқилиши масаласи Қ. Содиқов 2015 Тилшунослик-нинг долзарб масалалари VII (Илмий мақолалар тўплами).
Игна билан қудуқ қазиб. Аждодлар меросини ўрганишнинг янги даври бошланди. Қ. Содиқов 2015, №20 “Ўзбекистон адабиёти ва саънати” газетаси.. 0.2 б/т
“Хуастуанив”нинг қадимги туркий версияси Қ.Содиқов 2015 Жаҳона адабиёти №7 172-177 бетлар
Араблар ва ажамлар устозининг илмий мероси – кунчиқар мамлакатида З.Исломов 2015 Имом Бухорий сабоқлари №1 15-18 бетлар
Маҳмад Замахшарийнинг “Муқаддамат ул-адаб” асарида туркий тил полисемияси З.Исломов 2015 Шарқ машъали №2 5-11 бетлар
Замахшарийнинг издоши З.Исломов 2016 Ҳуқуқ ва бурч журнали.2016. № 5. – С.34-37.
Ўзбек манбашунослигининг буюк дарғаси. З.Исломов 2016 ТИУ илмий-таҳлилий ахборот бюлетени. 2016 йил №1. 109-111-бетлар.
Замахшарийнинг издоши З.Исломов 2016 Ҳуқуқ ва бурч журнали.2016. № 5. – С.34-37.
Хуастуанифтнинг туркий версияси Қ. Содиқов 2016 Жаҳон адабиёти №7 5 бет
Битиглар сири Қ. Содиқов 2016 Ёшлик №5 6 бет
Anjumanlar tezislari shu jumladan:
Xalqaro anjumanlarda
О двух нормативах делового письма в старотюркском языке XIII-XIV вв

 

Қ. Омонов Қозон,

2012

Қозон,

Россия

0.5
Темурийлар даврида яратилган уйғурий битиглар Тўхтамишхоннинг Яғайлига йўллаган ёрлиғи

 

Қ. Содиқов 2014 йил 28 май Эскишехер Туркия, Халқаро конференция

 

2 бет
Место средневековых письменных документов в истории узбекской государственности Қ. Омонов 2014 йил 15-16 май Историческое наследие ученых и мыслителей средневекового Востока, его роль и значение для современной цивилизации. Самарқанд 8 бет
Великий шелковқй путь и его влияние на культурные и религиозные взаимотношения восточных народов Қ.Содиқов 2015 Алмата: сб. Великий щелковый путь.
М.Замахшарий “Атвоқуз-заҳаб” асарининг адабий манбашунослик ривожидаги ўрни З.Исломов 2016 Самарқанд-Шанхай – 2016 йил Буюк ипак йўлида умуминсоний ва миллий қадриятлар: тил, таълим ва маданият. 120-123 бет

 

Respublika miqyosidagi anjumanda
Anjuman tezisi Темурийлар даври ҳужжатларида қўлланган “нишон” ва “тузук” атамалари тўғрисида

 

Қ. Омонов 2012 Тошкент 0.4 б/т
Илк ва ўрта асрларда туркий тилда битилган расмий ёзмаларнинг тузилишига бағишланган тадқиқотларга бир боқиш

 

Қ. Омонов 2012 Тошкент 0.3 б/т
Муқаддамат ул-адабнинг ўзбек тилшунослигидаги аҳамияти

 

З.Исломов 2012 Нукус.

Ҳозирги давр филология назарияси ва методикасининг актуал масалалари мавзусида-ги Республика Илмий-амалий конф.

4 бет
Абдурауф Фитрат Маҳмуд Замахшарий илмий мероси тадқиқотчиси сифатида.

 

З.Исломов 2012 Республика Илмий-амалий конф. Мустақиллик йилларида ўзбек тарихшунослигида қатағон даври тарихининг ўрганилиши: ютуқлар, муаммолар ёндошувлар. 3 бет
Кўп тилли матнлар таржимасига оид.

 

З.Исломов 2012 Илмий-амалий конф.си. матн лингвиситикасининг назарий ва амалий масалалари (синхрон, диахрон аспекти) 4 бет
Буюк Соҳибқирон Амир Темур даврида давлатчилик ва қонунчилик

 

Омонов Қ. 2013 Қарши. 0.2 б/т
Темурийлар даврида яратилган расмий матнларда қўлланган “нишон” ва “тузук” атамалари талқини тўғрисида Омонов Қ. 2013 Навоий 0.3 б/т
Чин мураббий З.Исломов 2014 Алийбег Рустамий хотираси. Одамийлик ва олимлик фазилатлари мужассам инсон 133-135-бетлар
Икки асар тўғрисида икки оғиз сўз Қ.Содиқов 2014 Алийбег Рустамий хотираси. Одамийлик ва олимлик фазилатлари мужассам инсон 130-133-бетлар
Чин увайс Қ.Омонов 2014 Алийбег Рустамий хотираси. Одамийлик ва олимлик фазилатлари мужассам инсон 172-175-бетлар
Эски туркий васиқалар: матн талқини масаласи Қ. Содиқов 2016 Ўзбек шарқшунослиги: кеча ва бугуни. 7 китоб Тошкент 0,4 б/т
Туркий расмий услуб тарихида темурийлар даври ҳужжатчилигининг ўрни. Қ. Омонов 2016 Ўзбек шарқшунослиги: кеча ва бугуни. 7 китоб Тошкент 0,3 б/т
Роль Махмуда Замахшари в лексикологии тюркских языков. З.Исломов 2016 “Современная педагогика и образование: проблемы, возможности и перспективы развития” материалы Международной научно-практической конференции. Тараз, Казахстан С. 346-350.
Султон Темурбегнинг тошга ёздирган битиги Қ. Содиқов 2016 йил 8 апрель Ўзбкистон адабиёти ва санъати. 0,3 б/т

    Spelling error report

    The following text will be sent to our editors: